Kocaeli Üniversitesi
Yubam
 

Orta Marmara Bölgesi'nin Mikro Deprem Etkinliği Sürekli İzleniyor

1999 depremlerinden sonra İstanbul ve civarının deprem riski artmış ve bir sonraki olacak deprem hakkında basında spekülatif değerlendirmeler yer almıştır. Olabilecek bir depremle ilgili bilgi sahibi olabilmek için öncelikle mikrodepremleri izleyen deprem ağlarının kurulması ve bunların sürekli ve çevrimiçi (online) olarak işletilmesi gerekmektedir. Kocaeli Üniversitesi, Yer ve Uzay Bilimleri Araştırma Merkezi (YUBAM), GFZ (GeoForschungZentrum) araştırmacıları ile 25 deprem istasyonundan oluşan bir deprem ağı kurarak Orta Marmara Bölgesi'ni sürekli izlemekte, bölgede olabilecek muhtemel büyük bir deprem için bilgiler toplamaktadır.

Yalova-Armutlu-Gemlik ve civarını kapsayan ve ARNET olarak adlandırılan deprem ağı ülkemizde var olan en sık ve en fazla deprem istasyonuna sahip yerel bir ağdır. ARNET aynı zamanda ülkemizdeki üniversiteler tarafından da işletilen en büyük deprem ağı olup 25 adet deprem istasyonundan oluşmaktadır. Birinci şekilde verilen haritada bu deprem istasyonlarının dağılımı verilmektedir. Bu ağ 2005 Eylül ayında 10 istasyondan oluşan daha küçük bir ağ olarak kurulmaya başlamış, 2006 ve 2007 yılları arasında kurulan istasyon sayısı 25 'e ulaşmıştır. Yakın zamanda bu ağın 15 istasyonu çevrimiçi (online) olarak Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Merkez Yerleşkesi'ne bağlanarak, Marmara’da meydana gelen küçük ve mikro ölçekli depremleri kaydetmeye başlamıştır.

 

En sık istasyon yoğunluğuna ve en büyük istasyon sayısına sahip olan bu yerel ağın bir çok özelliği bulunmaktadır. 25 adet farklı noktada bulunan istasyonlardan birinde 100 metre derinliğe sahip kuyu içi sismometre, 15 geniş bantlı sismometre ve 10 adet kısa periyotlu sismometre bulunmaktadır. Bu ağda ayrıca 6 adet ivmeölçer faylara ve yerleşim bölgelerine yakın istasyonlarda kurularak orta ve büyük bir depremde oluşacak ivmeler kaydedilmektedir. Deprem istasyonlarının yanı sıra incelenen bölge bir yüksek tektonizmaya sahip, jeotermal alan olduğu için küçük depremlerin jeotermal aktivite ile olan ilişkisini anlamak ve depremi önceden belirlemede zaman zaman rastlanan jeokimyasal öncül belirtileri yakalayabilmek için soğuk ve sıcak sularda basınç değişimi, su sıcaklığı, iletkenliği ve seviye ölçümleri de çalışma alanı ile Bursa şehrinin 22 farklı lokasyonunda yapılmaktadır. Her bir noktada farklı jeokimyasal parametrelerin ölçümü yapılmaktadır. Jeokimyasal ölçümler Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ile ortaklaşa yapılmaktadır.

Çevrimiçi (online) ve çevrimdışı (offline) veriler YUBAM Merkezi’nde bulunan en güncel yazılımlarla kaydedilerek, verilerin çözümü üniversitemiz araştırmacıları ve öğrencileri tarafından elle ve otomatik yöntemlerle yapılmaktadır. Bu ağ ile toplanan veriler gerek eğitim amaçlı gerekse araştırma amaçlı kullanılarak, sismolojinin birçok farklı alanında araştırmalar yürütülmektedir. ARNET ağına ait bilgi ve yapılan çalışmalar birçok uluslararası toplantıda, çalıştay ve seminerde sunularak elde edilen bulgular uluslararası bilim camiası ile paylaşılmışıtr. Bu ağ ile toplanan veriler halen bir çok bilimsel çalışmada kullanılmaktadır. Bunlardan bazıları 3-Boyutlu sismik tomografi, bölgesel gerilme dağılımı analizi, deprem oluş düzenlerinin belirlenmesi ve moment tensor analiz yöntemleri ve hassas deprem odak dağılımlarının belirlenmesidir.